Kancelaria Rymarz Zdort Maruta, we współpracy z partnerem w ramach sieci biznesowej „StrongerTogether” – kancelarią Freshfields, zorganizowała 30 września 2025 r. w Warszawie dyskusję panelową towarzyszącą konferencji Warsaw Security Forum 2025. Wydarzenie koncentrowało się na wyzwaniach związanych z bezpieczeństwem w Europie Środkowo-Wschodniej oraz na roli biznesu w kształtowaniu przyszłości regionu.
Dyskusję rozpoczęli wspólnie Paweł Rymarz (Rymarz Zdort Maruta) oraz dr Stephan Waldhausen (Freshfields). Panel moderowała Natascha Doll, partner w kancelarii Freshfields. W gronie panelistów znaleźli się: ambasador USA (w st. sp.) Mark Brzezinski; ambasador Niemiec (w st. sp.) Rolf Nikel; Jolanta Jaworska, Dyrektor Government & Regulatory Affairs w IBM; Arnab Das, Global Market Strategist w Invesco oraz Grzegorz Należyty, Wiceprezes na Europę Wschodnią i Dyrektor Zarządzający w Siemens Energy Polska. Wspólnie zastanawialiśmy się, jak sektor biznesu powinien odnaleźć się w sytuacji, gdy otoczenie geopolityczne i gospodarcze, w którym funkcjonuje, ulega dynamicznym i trudnym do przewidzenia zmianom.
Otwierając dyskusję Paweł Rymarz, partner zarządzający, odwołał się do lekcji historii:
„4 czerwca 1989 roku komuniści ponieśli decydującą porażkę, a komunizm w Polsce dobiegł końca. Wkrótce potem efekt domina sprawił, że nasza część Europy stała się demokratyczna, a Związek Radziecki upadł. Na początku lat 90. Francis Fukuyama ogłosił z kolei słynny „koniec historii”, sugerując, że liberalna demokracja zatriumfowała i że świat będzie rozwijał się już tylko ku lepszemu. Oto jesteśmy trzydzieści pięć lat później. Czy nasz świat naprawdę stał się lepszy niż był na początku lat 90.? Obawiam się, że to pytanie retoryczne. Rzeczywistość, w której jesteśmy trzeźwi i stawia fundamentalne pytania, na które każdy z nas musi na nowo odpowiedzieć.”
Dyskusja ostatecznie ukazała złożony obraz regionu – uzasadnione obawy dotyczące niestabilnej sytuacji w Europie Środkowo-Wschodniej przeplatały się z diagnozami odporności oraz perspektywami dobrobytu i zrównoważonego wzrostu.
Z perspektywy gospodarczej region CEE jest motorem wzrostu w ramach Unii Europejskiej, o strategicznym znaczeniu dla łańcuchów dostaw, rozwoju technologii i polityki energetycznej. To czyni go atrakcyjnym dla inwestorów. Jak podkreśliła Jolanta Jaworska: „Jako amerykańska firma IT obecna w Polsce od 35 lat, mamy poczucie dużej odporności regionu i optymizmu. Wierzymy bowiem, że zwiększona współpraca regionalna i innowacje technologiczne mogą wspierać stabilność i wzrost pomimo trudnego globalnego krajobrazu politycznego.”
Jednocześnie nie można jednak pomijać realiów geopolitycznych. Jak zauważa Rolf Nikel: „Od momentu zakończenia zimnej wojny, bezpieczeństwo Europy nigdy nie było tak poważnie zagrożone. Żyjemy w strefie zawieszenia pomiędzy pokojem a wojną z Rosją. W nowym, wielobiegunowym świecie Europa i Ameryka muszą trzymać się razem, aby bronić naszych wspólnych interesów i wartości.”
Paneliści podkreślili również, że kwestie bezpieczeństwa od dawna wykraczają poza aspekty militarne. Dostęp do internetu i udział opinii publicznej w rozpowszechnianiu dezinformacji w mediach online, mogą poważnie destabilizować życie społeczne i gospodarcze. Firmy muszą odpowiednio wcześnie rozpoznawać te wyzwania. Coraz większego znaczenia nabierają takie obszary, jak cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo energetyczne oraz ochrona infrastruktury krytycznej.
Słowa, które wracały w wielu kontekstach podczas panelu to odporność i innowacje. Jak podkreślił Arnab Das: „Europa musi prowadzić zupełnie inną debatę niż ta, która toczy się obecnie, jeśli chce sprostać wyzwaniom nadchodzących dekad. Potrzeba wielu zmian i usprawnień, aby była przygotowana na przyszłość.”
Jednym z głównych tematów była również kluczowa rola Polski w regionie. Jako dynamiczna gospodarka Unii Europejskiej i państwo frontowe NATO graniczące z Ukrainą, Polska stoi wobec unikalnych szans, ale i poważnych ryzyk. Mark Brzezinski zauważył, iż: „Polska w 2025 roku to kraj o lokalnych korzeniach i globalnym zasięgu, którego przyszłość wygląda bardzo obiecująco. Jednak kontekst geostrategiczny tego kraju powoduje niezwykłą podatność na zagrożenie. Polska, bardziej niż wiele innych państw, równie łatwo może się cofnąć, jak i pójść naprzód, jeśli rozwój sytuacji w regionie nie będzie odpowiednio zarządzany.”
Europa może wiele nauczyć się od Polski i Ukrainy w zakresie szybkiej adaptacji do nowego klimatu geopolitycznego i budowania odporności. Jednocześnie państwa europejskie powinny aktywnie współpracować zarówno z Polską jak i Ukrainą, aby łagodzić napięcia godzące w poczucie bezpieczeństwa i stabilności nie tylko w Polsce, lecz także globalnie, a w szczególności w Unii Europejskiej. Coraz więcej państw przestaje postrzegać siebie wyłącznie jako odległych sąsiadów czy sojuszników. Dzieje się to zarówno w kontekście geopolitycznym, jak i biznesowym, ponieważ niemal każdy rynek reaguje dziś na zmiany polityczne.
Dyskusja jednoznacznie podkreśliła, że biznes musi nie tylko przygotowywać się na ryzyka, lecz także aktywnie wykorzystywać szanse wynikające ze zmian geopolitycznych. Ta podwójna rzeczywistość – ryzyko i szansa – wymaga od przedsiębiorców strategicznego myślenia, odporności i zdolności do szybkiej adaptacji. Spotkanie zakończyło się mocnym wnioskiem: nie ma wolnej przedsiębiorczości bez wolności, a każda firma poprzez swoje działania odgrywa istotną rolę w kształtowaniu środowiska geopolitycznego.
Wydarzenie stanowiło część szerszych działań kancelarii Rymarz Zdort Maruta, na poziomie lokalnym i międzynarodowym, których celem jest wspieranie dialogu na styku prawa, biznesu i stosunków międzynarodowych. Naszą ambicją jest wspieranie przedsiębiorstw w budowaniu odporności i adaptowaniu się do szybko zmieniającego się otoczenia. Zapraszamy do zapisania się na nasz newsletter, aby otrzymywać informacje o podobnych inicjatywach:
